Benchmark Supermarkten Oerwoudvrij

From RankaBrand
Jump to: navigation, search

In deze manual vind je de methodiek en de vragenlijst van de benchmark Supermarkten Oerwoudvrij, waarin de verkoop door supermarkten van zuivel waar geen oerbos voor is gekapt wordt onderzocht. Het onderzoek bestaat uit een vragenlijst voor supermarkten en een checklist voor de toekenning van punten door Rank a Brand. De checklist kan worden ingevuld op basis van de ingevulde vragenlijst, of wordt ingevuld aan de hand van informatie op de website van de supermarkt, in het geval de supermarkt niet meewerkt.

Achtergrond

Van de importgewassen die in Europa als veevoer worden gebruikt, veroorzaakt soja veruit de meeste ontbossing (rond de 60% van de door Europa veroorzaakte ontbossing is toe te schrijven aan de verbouwing van soja). Nederland is binnen Europa de grootste importeur van zulke soja (Bron: Sojabarometer 2014). Melkvee is een van de grootste gebruikers van geïmporteerde soja, samen met varkens en vleespluimvee (Bron: 'Het percentage regionaal eiwit in het Nederlands mengvoerrantsoen', update 2015). Om die reden wordt voor dit onderzoek gekeken naar het gebruik van (alternatieven voor) eiwitrijk veevoer ten behoeve van zuivel (e.g. kaas, melk, yoghurt, kwark, vla). Boskapvrije zuivel houdt daarbij in dat de zuivel wordt gemaakt met melk afkomstig van dieren die met veevoer zijn gevoed dat verbouwd is op akkerland waarvoor geen oerbos is gekapt (e.g. regionaal verbouwd veevoer).

Producten die (indirect) van soja afkomstig zijn, worden voor het overgrote deel door supermarkten verkocht. Van het vlees wordt bijvoorbeeld 59% door supermarkten verkocht, van vleeswaren voor op brood is het aandeel 81% en van eieren ongeveer 89% (Bron: Sojabarometer 2014). Vanwege deze grote rol van supermarkten in de verkoop van sojarijke producten, is duurzamere inkoop van soja door deze spelers het meest effectief.

Relevante organisaties en keurmerken

GMO-vrije soja houdt in dat in de keten geen genetisch gemodificeerde soja is gebruikt. Er zijn geen andere sociale of milieucriteria aan dit label verbonden. Wel is de controle op zulke GMO-vrije soja streng.

Voor soja met het biologische keurmerk (website Skall) wordt geen chemische bestrijdingsmiddelen, kunstmest en GMO’s gebruikt. Daarnaast heeft deze standaard ook regelingen voor natuurbehoud, land- en arbeidsrechten, gezondheid en veiligheid. Voor dit keurmerk geldt een strenge controle. Voor soja met het biologische keurmerk geldt de voorwaarde dat de soja in 2017 boskapvrij moet zijn.

EcoSocial (website) is een Braziliaans keurmerk voor biologische landbouw en sociale criteria met betrekking tot omwonenden en kleine boeren. De controle kan zowel intern als extern zijn. (meer info).

RTRS (Round Table on Responsible Soy, website) is een organisatie die verantwoorde productie, behandeling en handel van soja tot doel heeft. De organisatie is opgezet door producenten, handelaren, bedrijven in de verwerkende industrie, banken en maatschappelijke organisaties. De standaard kent sterke sociale en milieueisen, waaronder de eis dat voor de soja na 2009 geen bos of waardevolle natuur mag zijn vernietigd. Als kritiek op deze organisatie wordt gegeven dat de standaard niet zorgt voor duurzame soja uit Zuid-Amerika, aangezien export van gentech-soja uit oerwoud dat voor 2009 gekapt is met dit soort soja doorgaat.

De ProTerra-standaard (website) kent strenge sociale en milieueisen en certificeert alleen GMO-vrije soja. Voor deze certificering wordt externe controle vereist, maar verificatie hiervan gebeurt minder transparant dan bij RTRS-soja. ProTerra-soja mag niet afkomstig zijn van gebied dat is ontbost na 2004.

SPN (website) is een keurmerk voor lokaal geproduceerde producten (streekproducten). Gebruik van eiwitrijke streekproducten voor veevoer vermindert de noodzaak van import van soja.

Vragenlijst

Vraag 1 Heeft het bedrijf een beleid om de bijdrage aan ontbossing door gebruik van importsoja voor veevoer te verminderen?

Vraag 2 Is dit beleid openbaar?

Vraag 3 Welke inkoopcriteria op het gebied van milieu hanteert het bedrijf met betrekking tot zuivel?

Vraag 4 Is er specifiek beleid voor het gebruik van boskapvrije zuivel voor het eigen huismerk?

Vraag 5 Hoeveel procent van het huidige (2016) assortiment zuivelproducten (aantal producten ten opzichte van het totale zuivelassortiment) is van het eigen huismerk?

Vraag 6 Hoeveel procent van het huidige (2016) assortiment zuivelproducten (aantal producten ten opzichte van het totale zuivelassortiment) is gegarandeerd boskapvrij / gecertificeerd biologisch / erkend streekproduct met keurmerk van SPN?

Vraag 7 Hoe stelt de supermarkt vast dat voor zuivelproducten geen veevoer wordt gebruikt waarvoor oerwoud is gekapt en welke criteria worden daarvoor gehanteerd?

Vraag 8 Heeft het bedrijf een doelstelling om het aandeel biologische zuivel als percentage van het totale zuivelassortiment te vergroten?

Vraag 9 Zo ja, wat zijn de doelstellingen voor 2017, 2018, 2019, 2020?

Vraag 10 Heeft het bedrijf een doelstelling om het aandeel erkende streekproducten als percentage van het totale zuivelassortiment te vergroten?

Vraag 11 Zo ja, wat zijn de doelstellingen voor 2017, 2018, 2019, 2020?

Vraag 12 Heeft het bedrijf een doelstelling om het aandeel boskapvrije zuivel als percentage van het totale zuivelassortiment te vergroten?

Vraag 13 Zo ja, wat zijn de doelstellingen voor 2017, 2018, 2019, 2020?

Vraag 14 Is het bedrijf bereid een openbare toezegging te doen om een groter aandeel van het zuivelassortiment van het eigen huismerk gegarandeerd boskapvrij te maken?

Vraag 15 Is het bedrijf bereid een openbare toezegging te doen om een groter aandeel van het assortiment zuivelproducten gegarandeerd boskapvrij te maken?

Checklist Rank a Brand

Vraag 1 Is de informatie uit de enquête gepubliceerd op de website van de supermarkt?

Vraag 2 Heeft de supermarkt meegewerkt aan het onderzoek?

Vraag 3 Heeft de supermarkt een beleid om tenminste XX% van het totaalassortiment zuivel (e.g. kaas, melk, yoghurt, kwark, vla) boskapvrij in te kopen in 20XX?